E-mail

szaboojj@gmail.com

 
Menü
 
PREZENTÁCIÓK
 
Tanulmányok
 
Erődítés történet
 
Kárpáterődítések
 
Het verdedigingsstelsel van het Koninklijk Hongaars Leger in de Oostelijke Karpaten
Het verdedigingsstelsel van het Koninklijk Hongaars Leger in de Oostelijke Karpaten : Alleen de stem van de overwinnaar wordt gehoord.

Alleen de stem van de overwinnaar wordt gehoord.

  2008.01.07. 18:32

Het boek van Kolonel Generaal Grechko A.A., commandant van het Eerste Garde Leger: “Dwars door de Karpaten” geeft een gedetailleerd beeld van de gevechten van het Vierde Oekraiense Front in de Oost Karpaten van augustus tot oktober 1944. Aldus, kan ik de operatie Arpad-lijn, dit vergeten Hongaars verdedigingsstelsel, inleiden vanuit het oogpunt van deze Legercommandant, die het wenste te veroveren.

Laat ons samen eens kijken naar het beeld  dat Generaal Grechko voor zichzelf vormde van het oorlogstoneel, waar hij moest aanvallen:

         “... Er zijn zeer vele grote en kleine rivieren en stromen in de valleien en ravijnen van de Oostelijke Karpaten, die de bergen in verschillende richtingen splitsen. Door al deze afscheidingen ontstonden verschillende blokken van bergen met een lengte van ongeveer 10 tot 12 km. Hoewel de rivieren in de Karpaten over het algemeen ondiep zijn, maken hun groot aantal, hun steile oevers en de opeenvolgende rijen van bergen, valleien en ravijnen,  de Karpaten bijna ontoegankelijk voor troepen en gemechaniseerd militair materiaal. Het grootste deel van de opeenvolgende hellingen van de rijen van bergen net als de bossen welke de bergen bedekken, maken elke beweging en troepenactiviteit uitzonderlijk moeilijk. (blz. 65)

 

         Hierdoor betekenden de Karpaten voor onze troepen een enorme en gecompliceerde natuurlijke hindernis op hun weg voorwaarts. De mogelijkheden om door de Karpaten te trekken werden beperkt door het gegeven dat er verhoudingsgewijs weinig passen  geschikt waren voor transport met vrachtwagens, wagens en treinen. De infanterie kon met zijn wapens  de Karpaten in haast alle richtingen doorkruisen langs de bergpaden, zelfs met machinegeweren en mijnenwerpers geladen op lastdieren. Maar de vrachtwagens, jeeps, tanks en artillerie konden enkel vooruit langs de straatwegen. Enkel bij droog weer konden deze korpsen gebruik maken van andere soorten  wegen. In sommige sectoren volgde de lichte en middelzware artillerie de gevechten van de infanterie niet slechts door de voornaamste passen; deze eenheden overwonnen de obstakels met de hulp van de infanterie en de genietroepen over aardewegen en pistes (blz.  107)

 

         Dit moeilijk terrein was zeer voordelig voor de verdedigers en maakte de situatie enorm moeilijk voor de aanvallers. De Arpad-lijn was gebouwd  in die enge valleien van de Karpaten welke naar het binnenland leidden. In 1944, bij het naderen van het Rode Leger, werden nog twee verdedigingslinies gebouwd in het Karpatische subgebergte zodat de aanvallers de hoofdverdedigingslinie niet konden insluiten met een aanval vanuit de marscolonne. Hierdoor had het verdedigingsstelsel op sommige plaatsen een diepte van 40 tot 50 kilometer. De Hunyadi post was een keten van sterke vestigingen (1), verbonden door  stellingen te velde voor de bijbehorende infanterie. De St. Laszlo post was uitgebouwd aan de landsgrens. De post bestond uit loopgraven welke nog uit de Eerste Wereldoorlog stamden en hindernissen. Dit was de eerste defensieve lijn welke werd doorbroken door de linkervleugel van het Eerste Oekraďense Front en door het Vierde Oekraďense Front dat de terugtrekkende Hongaars-Duitse troepen achtervolgde. Zij moesten het stellen met die strijdkrachten en materieel dat ze op dat moment ter beschikking hadden. Kolonel-Generaal Grechko herinnert zich hierover het volgende:

 

         “ Hoe meer onze troepen vooruitgang maakten in de uitlopers van de Karpaten, des te heviger werd de weerstand. Het gebroken terrein kwam de vijand te hulp bij zijn voorbereiding op een hevige verdediging tegen de komende troepen van het Vierde Oekraďense Front. Echter, onze harde aanpak dwong de vijand om zelfs in deze moeilijke omstandigheden langzaam  terug te plooien op de Karpaten tussen 6 en 12 augustus. Ondanks deze inspanningen van onze troepen was de opzet om de opmars verder te zetten tussen 12 en 15 augustus niet succesvol. Het Vierde Oekraďense Front stopte zijn opmars op de plaats die het dan bereikt had. (Blz. 149)

 

         De troepen van het Vierde Oekraďense Front namen midden augustus voorlopige stationaire posities in. Van deze operationele pauze werd door de bevelhebbers, staf en politieke organen gebruik gemaakt om de staf, de bewapening, de transportmiddelen en het technisch materieel te versterken voor de uitvoering van nieuwe offensieve opdrachten in de  met bossen overdekte bergachtige terreinen. (blz. 83)

 

         Dus, de opmars van de troepen van het Vierde Oekraďense Front werd gestopt (Zij zijn niet uit zichzelf gestopt! J.J. Sz.) bij de Hunyadi Posities, dus nog steeds aan de buitenste defensieve linie van Hongarije. Natuurlijk wist de geleerde professionele legerleider Generaal Grechko goed genoeg waarom  de Sovjet leiding de nutteloze aanvalspogingen van het Rode Leger gestopt had. Maar, in zijn boek zwijgt hij bescheiden over het gegeven dat het Vierde Oekraďense Front onvoldoende sterk was om het verdedigingsstelsel van de Karpaten te overrompelen en over het gegeven dat het Tweede Oekraďense Front de zogenaamde Iasi-Kishinev operatie lanceerde welke aanleiding gaf om langs de achterpoort in de Karpaten te geraken. Omwille van deze feiten moesten reeksen van trage scrupuleuze operaties uitgevoerd worden om de Hongaars–Duitse troepen in de Oost-Karpaten vast te houden. Het Rode Leger was intussen de Oost-Karpaten voorbijgetrokken vanuit het Noorden via Polen, waardoor een Duitse opstoot langs het Zuiden in de achterhoede van de naar Berlijn oprukkende troepen zeer onaangenaam zou zijn. Bijgevolg had het Vierde Oekraďense Front echt een zeer belangrijke opdracht. Het was niet voldoende om zuiver defensieve operaties uit te voeren, neen, het Vierde Oekraďense Front moest de offensieve acties verder zetten. Dit was geen simpele opdracht aangezien:

 

         “Voortschrijden in bergachtig terrein is een van de moeilijkste  van alle militaire handelingen. De slagorde, zeer beperkt en verdeeld en de zeer lange aanvoerlijnen maken de frontale manoeuvres haast of zelfs helemaal onmogelijk. De organisatie van de bewegwijzering, de samenwerking en de gevechtsbeveiliging wordt zeer gecompliceerd. De enorme vestingen in de smalle valleien van de bergrivieren sluiten een frontale aanval uit. Het offensief kan enkel voortgezet worden door zijwaartse bewegingen langs gebieden waar geen paden voorhanden zijn maar waarlangs wij de versterkte sectoren vermijden.” (Blz. 78)

 

De gegevens uit de  verkenningen waarover het Rode Leger beschikte stemden hier zo goed als volledig mee overeen:

 

         “In het begin van ons offensief was het vijandelijk verdedigingssysteem opgebouwd vanuit een vooruitgeschoven verdedigingslinie welke door de noordwestelijke hellingen van de uitlopers liep, vanuit een aantal inwendige verdedigingszones, gebouwd om de meest strategische richtingen te verdedigen vanuit een permanent vestingsysteem gepositioneerd in het belangrijkste gebied van de Karpaten. Deze laatste lijn was de belangrijkste vijandelijke verdedigingslijn in de Karpaten. (Blz. 79)

 

         Practisch: “ het belangrijkste vestingsysteem in het belangrijkste gebied van de Karpaten” was de zo genaamde St. Laszlo post, gebouwd met behulp van de overgebleven stellingen van de Eerste Wereldoorlog. Zij was ontworpen als een tijdelijke defensieve stelling, zodat er steeds een tussenopstelling was waarin geval van terugtocht de troepen nog voor een tijd konden verblijven. De “echt belangrijkste vestingslijn” was de Arpad-lijn gebouwd in de naar het binnenland toelopende en versmallende valleien, op ruwweg 15-25 kilometer van de grens. Deze valleien waren afgesloten door vallei versperringen.

De vallei versperring, ontworpen voor allround verdediging was meestal opgebouwd uit een 15-20 bunkers uit gewapend beton. Voor de beveiliging van bewapening en personeel waren de bunkers doelbewust zonder schietgaten gebouwd. Loopgraven brachten de soldaten van de bunkers, beschermd door een plafond van 60 tot 100 cm dik, naar de open geschutsstellingen. De basiscel van de valleibunker  was de eskadrons verdedigingspost, zodanig gemaakt uit verschillende cellen dat het mogelijk was een verdediging naar alle richtingen uit te bouwen. De valleibunkers werden verdedigd door de zogenaamde fortcompagnies welke in feite niet zoveel verschilden van de infanterie  maar meer automatische wapens, mortieren en pantserdoorborende wapens ter beschikking hadden. De verdedigingssectoren van de grenswachtbataljons die de supervisie hadden over de fort bataljons bevonden zich 4 tot 10 kilometer achter hen.

         Mobiele grenswacht eenheden bezetten de verbindingsposten op de kammen tussen de vallei versperringen. In oorlogstijd werden door de infanterie de zogenaamde “bastions”, versterkingen te velde, op de kammen gebouwd en  door hen verdedigd. De grenswachters stonden dus niet alleen in voor de verdediging van het verdedigingssysteem. Bergtroepen en infanterie waren eveneens opgeleid om indien nodig de vijandelijke aanval terug te slaan.

 

         De troepen van het Vierde Oekraďense Front zijn tijdens hun operaties in september en oktober 1944 niet tot aan de Arpad-lijn geraakt. Zij hebben slechts een gedeelte van de passen, de hierboven vermelde St. Laszlo post, bezet.

 

         “De belangrijkste verdedigingslijn van de vijand die het Vierde Oekraďense Front voor zich kreeg,  bevond zich aan de staatsgrens, helemaal langszij de belangrijkste bergketen van de Karpaten. Het bergachtig terrein was uitermate geschikt voor de bouw van een permanente lijn van vuurposities en tankversperringen, versterkt door materiaal dat te velde gevonden werd. Alle bergpassen die geschikt waren voor troepenverplaatsingen, waren door defensieve stellingen versperd. De antitank versperringen, putten en grachten, barricades, de sterke verdediging op de hellingen naast de wegen, aan de oevers van en in de beddingen van de rivieren, de densiteit van de mijnenvelden op de toegangswegen, het artillerie- en machinegeweervuur van de permanente bezetting maakte de versterkte sectoren ontoegankelijk voor eender welke frontale aanval. De zogeheten Arpad-lijn kon enkel doorbroken worden door omtrekkende bewegingen. (blz. 81)”

 

         Kolonel-Generaal Grechko beschrijft eveneens de noodzaak van de zoveel genoemde omtrekkende bewegingen. Hij was ervan overtuigd dat de Arpad lijn een zeer sterk defensief systeem was, ondanks het gegeven dat het slechts een rompstelling was. Er waren amper vestingen op de verschillende toppen en er waren onvoldoende Hongaarse troepen om alle gaten te dichten.

 

         “De vijand had alles samen de beschikking over 99 bolwerken, 759 bunkers, 394 met aarde bedekte constructies, 439 open geschutsstellingen, 400 kilometer loopgrachten, 135 km antitank en anti infanterie versperringen (grachten, bermen en uitgravingen, barricades). De zwakke zijde  van de vijandelijke verdediging in de Karpaten was een gebrek aan verbindingswegen en er waren gedeelten waar op de belangrijkste plaatsen geen versterkingen waren aangebracht”

 

         Ik benadruk nog één beschrijving uit de gedetailleerde rapporten van generaal Grechko. Het 17e Infanterie Garde Korps, actief aan de linkerzijde van het Vierde Oekraďense Front trok voorwaarts over de Tatar pas, in de richting van Korosmezo-Raho-Mamamorosziget. Zodoende had het korps zowel de blokkades van Korosmezo en Raho te bezetten.

 

         “De Sovjetstrijdkrachten moesten de defensieve stelling van Korosmezo, een van de sterkste bolwerken van de Arpad-lijn doorbreken. De plaats,  Korosmezo genaamd,  is gelegen aan de oevers van de Witte en de Zwarte Tisza. Het dorp is bereikbaar langs drie wegen vanuit Mikulichin, Brustura en Vorochta. De vijand verzuimde deze plaats in zijn verdedigingslijn op te nemen en bouwde vier kleine versterkingen zogenaamde “ pillendozen”, met machinegeweren om de weg te controleren. Het knooppunt van de verdediging bevond zich aan de zuidelijke zijde van Korosmezo; hier was het terrein  smal met slechts één weg welke  naar Rado leidde.

 

         Het verdedigingsknooppunt van Korosmezo was opgebouwd uit 19 versterkte punten welke zonder onderbreking, het een naast het ander geplaatst waren. Elk van deze was samengesteld uit twee of drie open schootsstellingen en “pillendozen” uit gewapend beton of uit houtblokken. Hierbij komt nog dat vele versterkte posten beschikten over artillerie opstellingen en tactische commandoposten. Alle versterkte posten waren geschikt voor een verdediging in alle richtingen. Smalle wallen verbonden de buitenposten en open loopgrachten verzekerden de verbinding met de naburige posten. De vuurkracht was ook zodanig georganiseerd dat zij alle richtingen uitkon, de concertinas (prikkeldraadrollen) werden langs de versterkte punten aangebracht. Elke versterking had een onderlinge verbinding met elke naburige post en stonden er voor in dat de wegen in de voorwaartse richting van de gevechtslijn constant onder vuur lagen. Daarnaast hadden zij ondersteuning van mijnenwerpers. De post van de mijnenwerpers was opgesteld als volgt: de eerste post bevond zich naast de spoorweg, de tweede, ten Oosten van de eerste, achter de tegenoverliggende helling van de uitlopers; de derde was op de rechteroever van de Tisza.

 

         Een karrenspoor liep door het gebied van het Korosmezo knooppunt, aan de linkeroever van de Tisza. Bruggen waren gebouwd over de rivier om de verbinding met de rechteroever te verzekeren. Eveneens waren er prikkeldraadversperringen geplaatst in de andere secties van de verdedigingslinie. Zij vormden een tentachtige constructie door een  opeenstapeling in twee rijen. Onze voorwaartse troepen vonden zelfs draden onder stroom. Er waren blote draden gespannen tussen palen van gewapend beton, voorzien van rubber isolatie. De verdedigers hadden hier twee zeer krachtige generatoren geplaatst welke 3000 volt op de draden zette. (p.166)

 

         Bij het doorlezen van het boek van Kolonel-Generaal Grechko vinden we informatie over de succesvolle opmars van de Sovjet troepen,  over het afslaan van de vijandelijke tegenaanvallen en eveneens over de bitter volgehouden weerstand van de vijand.  Evenwel, als we oplettender de lijst met plaatsen en topografische punten bekijken die bevrijd, bezet en opnieuw bezet  werden door de vijand, terug in de originele opstelling gebracht na een tijdelijke bezetting,... komen we tot verbijsterende vaststellingen. Een optelsommetje maken is onnodig want de auteur geeft altijd een samenvatting van de resultaten van de gevechten en ook van zijn ervaringen. Dus:

 

         “ Het belangrijkste resultaat van het 18 daagse offensief (9-28 september) door het Eerste Garde leger, van het Achttiende Leger en van het Zeventiende Infanterie Gardekorps was het gegeven dat hun troepen het belangrijkste deel van de Karpaten overstaken en de zone van de passen bezetten. De troepen van beide legers maakten een vooruitgang van 4 tot 7 kilometer diep. Tijdens hun opmars maakten zij gebruik van de weinige bergpaden en moeste n veelvuldig nieuwe wegen bouwen gebruik makend van de middelen die zij ter beschikking hadden. (p. 218)

 

         Een opmars van 4 tot 7 kilometer op één maand. Dit kan niet beschouwd worden als een echt energieke offensieve operatie. En de aanvallen werden zeker niet voor de schijn uitgevoerd. De Sovjettroepen waren uitstekend getraind voor gevechten in het gebergte. Hun aanvoerroutes waren uitstekend georganiseerd, en tijdens de onderbrekingen in de operaties werden de troepen opnieuw uitgerust en  terug op volle getalsterkte gebracht. Het was geen uitgeput en gevechtsmoe leger dat niet voorbij de frontlinie van de verdedigers van het Eerste Hongaarse leger geraakte. Hoe komt het dan dat de Sovjet troepen Hongarije niet konden binnentrekken vanuit het Oost-Noord-Oosten?  Hierop geeft generaal Grechko een antwoord door eveneens stilletjes te zwijgen over de successen van het Tweede Oekraďense Front in de richting van Roemenië. Hij verraad zichzelf slechts in de samenvattingen. Het gebeurde ook in dit geval.

 

         “ De vijand geraakte uitgeput van de zware gevechten in de westelijke en zuidelijke sectoren van Korozmezo. Zij leden zware verliezen en konden daardoor de versterkte sector van Korozmezo niet behouden. Omwille van al deze redenen en omwille van de succesvolle operaties van de troepen van het Tweede Oekraďense Front – hun troepen maakten een omtrekkende beweging om het Eerste Hongaarse Leger langs het Zuiden – was de vijand gedwongen om zijn troepen terug te trekken uit de sector van Korosmezo tot in  Raho en verder, tot in Mamarossziget. De eenheden van het Zeventiende Garde Infanteriekorps begonnen de achtervolging van de vijand op 15 oktober... Het Zeventiende Garde infanteriekorps bereikte tijdens de achtervolging Mamarossziget dat gelegen is langs de Tisza rivier (in Noord Transsylvanie). In deze sector kwam het Zeventiende Garde Infanteriekorps in rechtstreeks contact met zijn buren, de rechtervleugel van het Tweede Oekraďense Front. (p 218)

         Voor dit alles  bezette het Tweede Oekraďense Front reeds Debrecen en zijn linkervleugel bereikte de Donau te Baja. Besluit: zelfs Kolonel-Generaal Grechko himself gaf toe dat de Hongaarse en Duitse troepen – de verdedigers van de Arpad-lijn in de Karpaten, slechts terugtrokken wanneer het Tweede Oekraďense Front hen dreigde te omsingelen vanuit het Zuiden. Het Vierde Oekraďense front kon zich niet eerder ontplooien en vooruitgang maken. Met andere woorden, het Vierde Oekraďense Front kon de Arpad-lijn niet doorbreken, het kon de lijn slechts bezetten door het Eerste Hongaarse leger te volgen dat zich terugtrok omwille van het gevaar voor omsingeling.

         Zo gebeurde het dat, tijdens de achterhoedegevechten door de troepen die vanuit de vallei versperringern en van de bolwerken van de Arpad-lijn begonnen terug te trekken, de Hongaarse Home Defence begon uiteen te vallen. De Hongaarse troepen geraakten totaal gedemoraliseerd door de faliekante poging om samen met de Duitsers uit te breken, door de succesvolle staatsgreep van de Hongaarse Nazi Partij, door het verlies van grote delen grondgebied en door het gegeven dat de Hongaarse troepen onder Duits bevel werden gebracht. Het vierde deel van de “Geschiedenis van de Grote Patriottische Oorlog, 1941-1945”, welke niet kan beticht worden van enige partijdigheid tegenover de Hongaren, vat de operaties in de Karpaten tijdens de herfst van 1944 als volgt samen:

         “Het Vierde en het Tweede Oekraďense Front werkten nauw samen gedurende de Debrecen Operatie. De troepen van het Vierde Oekraďense Front begonnen de Karpaten-Ungvar operatie op 9 September.  Nadat zij de Sovjet Tsjechische grens bereikt hadden, bezetten zij de Radnai-Pas aan de Orosz-pas (Russisch grondgebied) op het eind van de maand en zetten hun offensief verder. De troepen hadden de opdracht om in oktober de Karpaten over te steken en de Ungvar en Muncacs sector te bezetten.

         Toch had het Vierde Oekraďense Front slechts onbeduidende successen gedurende de eerste helft van oktober. De vijand bood hardnekkig weerstand en putte zijn voordeel uit het beboste bergachtig terrein en de grote hindernissen in de passen. Het Eerste Garde Leger (onder het bevel van  Kolonel Generaal Grechko) moest noodgedwongen het offensief staken op 18 Oktober.  Ondertussen veroverde de rechtervleugel van het Achttiende Leger, dat voortschreed in het centrum van de frontlijn (bevelhebber was Luitenant Generaal Zhuravlov) de Uszoki pas en gaf nog een stoot bij tot de weg naar de pas en dwong de vijand tot de terugtocht. De linkervleugel van het leger bezette de Verecke pas en geraakte enkele kilometers verder in zuidelijke richting. Het onafhankelijke Zeventiende Garde Infanterie Korps (bevelhebber: Generaal Majoor Gastilovich) vocht zonder succes aan de linkerzijde van het front, in de sector van Koroszmezo tot de 14e oktober. Toch bereikten de troepen van het tweede Oekraďense Front de streek van Debrecen en Nyigehyhaza en dit gegeven bedreigde de bevoorrading van het eerste Hongaarse Leger. Bijgevolg begon de vijand vanaf 15 oktober zijn troepen terug te trekken.

         Het Zeventiende Garde Infanteriekorps, en later ook de linkervleugel van het Achttiende Leger, begon met de achtervolging van de terugtrekkende vijand. De operationele situatie aan de frontlijn van Vierde Oekraďense front wijzigde drastisch. Op 16 oktober liep Kolonel Generaal Miklos, bevelhebber van het Eerste Hongaarse Leger over naar het Rode leger en maande in een verklaring, zijn soldaten aan hetzelfde te doen. Om die reden versnelde het Duitse Hoofdkwartier de terugtocht van zijn legers. (p 213-218)

         Ja. Het is waar! Het Koninklijk Hongaarse leger stond op het punt uiteen te vallen. De frontsoldaten voelden niets van de politieke strubbelingen of van de plotse wijziging van richtingen. Alles ging zijn eigen gangetje terwijl de bevelen klaar en duidelijk waren. Zij waren amper op de hoogte van de pogingen van de Hongaarse regering om uit de alliantie met de Duitsers onderuit te komen. Zelfs als zij het wisten wachtten zij nog op bevelen. Zo deden ook de generaals! Een bevel kwam er niet, zij kregen enkel de oproep om de gevechten voort te zetten, en de berichten over de wreedheden van de Hongaarse Nazi’s. Vele soldaten zagen in en voelden aan dat de oorlog verloren was. Zij hadden te weinig kracht en geloof in de zaak om nog verder te vechten. Zij werden voorwaarts en dan weer achterwaarts gestuurd, dan omwille van de dwang van de Nazi’s en dan omwille van de angst voor de Sovjets. Het Hongaarse leger moest spitsroeden lopen om zijn eigen vel te redden.

         De vraag kan gesteld worden: welk belang heeft het voor ons dat in de Tweede Wereldoorlog enkel en alleen de Arpad-lijn het enige soortgelijk verdedigingssysteem was dat niet doorbroken werd?  De expert in vestingen stelt deze vraag niet; hij bestudeert het probleem met aandacht en trekt er de consequenties uit. De “oldtimer” communist, met zijn klassenstrijd ideologie wenst het hele verhaal niet te geloven, en begrijpt in het geheel niet waarom iemand tegen deze heldhaftige bevrijders (Sovjets) zou vechten?  Wat was de noodzaak om deze verdedigingsstellingen te bouwen?  Iedereen kan hierop naar eigen goeddunken een antwoord  formuleren. Ik maak gebruik van de gelegenheid om de woorden van Harosy Teofil, Kolonel van de Genietroepen, dromer en schepper van de Arpad-lijn te citeren:

         “Het staat boven elke discussie, dat verdediging enkel de beslissing uitstelt, en dit zelfs in het beste geval. In andere woorden, de zege, het opleggen van onze wil aan de vijand, kan enkel door de aanval. Het is bovendien een aloude traditie dat de verdedigers forten bouwen. Als hij verliest is de reden niet omdat hij forten heeft gebouwd. Hij is in een defensieve positie omdat hij zichzelf te zwak vindt. Zonder deze forten van de verdediger is de taak van de overwinnaar nog simpeler. Na het gevecht horen we slechts de stem van de overwinnaar en niemand zal worstelen met het volgende probleem: hoeveel moeite en wat aan inspanningen heeft hij moeten leveren om deze overwinning te behalen.

 
Naptár
2017. Augusztus
HKSCPSV
31
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
01
02
03
<<   >>
 
Számláló
Indulás: 2005-12-26
 
A MAG TV FELVÉTELEI
 
The Árpád- Line
 
English version
 
De Arpad Lijn
 
Nederlandse
 
Publikationen
 
Studiums
 
Bejelentkezés
Felhasználónév:

Jelszó:
SúgóSúgó
Regisztráció
Elfelejtettem a jelszót
 
Linkajánló

www.bunkermuzeum.hu

www.klkf.gportal.hu

www.bazsalicska.gportal.hu

www.varak.hu

 

Gyere és nézd meg a lovas és állatos blogom.Különbözõ érdekes történetekkel és sok friss blogbejegyzéssel.Jó nézelõdést!    *****    Ünnepi minijáték vár rád! Kattanj rá, küldd be a megoldást, és NYERJ! =)    *****    Az ASZTRO-suli mindenkit Szeretettel vár. Tanuld meg az asztrológiát a saját horoszkópod elemzésével -TELJESEN INGYEN!    *****    A csillagjövõ asztrológia portálon akció! Születési horoszkóp + 3 év elõrejelzés + Párkapcsolati elemzés 2000 Ft. katt!    *****    Szereted a humort, jó zenéket? Szeretnél ilyen mûsorban részt venni? Keress oldalamon!    *****    "Revealing the truth is like setting a match on fire. It can bring light or set your world on fire." | PROJECT D.C.    *****    PROJECT DC egy futurisztikus-disztópikus SZEREPJÁTÉK! Bármikor szívesen látjuk a csatlakozókat!    *****    Ne maradj le semmirõl, értesülj elsõ kézbõl a Selena Gomezzel kapcsolatos hírekrõl! Hat éve várja a látogatókat az oldal    *****    Református exmisszus-gyakornok, jégkorong, izomautók, rap zene. Igen, ez mind én vagyok! Hogyan? Nézz be és megtudod! :)    *****    Szeretsz írni? Lenne egy jó témád, amit megosztanál másokkal? Akkor kattints, és nyerj egy vendégposztot nálam! :)    *****    Kedveled Ian Somerhaldert? Odáig vagy a szépséges színésznõért, Nina Dobrevért? Kattints! Nem csak TVD rajongóknak!    *****    Szeretsz filmet nézni? Akkor itt a helyed! Nézz filmet facebook messengeren. Klikk ide!!!!    *****    MAYFLOWER / egy májusban született lány blogja / MAYFLOWER / egy májusban született lány blogja / MAYFLOWER    *****    DESIGN KÉSZÍTÕT KERESEK! 100 KREDIT ÉS MEGJELENÉS JÁR ÉRTE! DESIGN KÉSZÍTÕT KERESEK! 100 KREDIT ÉS MEGJELENÉS JÁR ÉRTE!    *****    ***Egy blog. Egy lány. Egy élet.*** Ðzsí blogol. *G-PORTÁL KÖZÖSSÉGMENTÉS ugyanitt. Ha hiányzik a régi közösség.*BLOG***    *****    Furry Fandom | Antropomorf Állatok | Furry Fandom | Antropomorf Állatok | Furry Fandom | Antropomorf Állatok    *****    Nézz filmet facebook messengeren!!!! Klikk! Klikk!    *****    ONMYMIND \\ EGY ÁTLAGOS SRÁC BLOGOL MINDENRÕL AMI ESZÉBEJUT \\ ZENE, CIKKEK, KRITIKA? KATTINTS ÉS OLVASS MOST KEDVEDRE    *****    **********Rengeteg AKCIÓ! Vegyszermentes kozmetikmok és bio mosó és tisztítószerek, munkalehetõséggel! ***********    *****    OKTATÁS INGYENESEN az ASZTRO-suliban, Asztrológiai tanácsadás BECSÜLET KASSZÁS alapon! Fordulj hozzám bizalommal!